۱۴۰۰ شنبه ۲ بهمن

آیین نامه وجین کتابخانه

 

ارزش و اعتبار مجموعه كتابخانه نه فقط وابسته به رعايت اصول و خط مشي هاي مجموعه سازي است بلكه مديريت صحيح مجموعه نيز در حفظ اين ارزش واعتبار نقش بنياديني بر عهده دارد. ارزشيابي منابع موجود و به تبع آن كنار گذاشتن منابعي كه به دلايل منطقي بايد از مجموعه كتابخانه خارج شوند يكي از وجوه اساسي مديريت مجموعه است. كتابخانه ها براي حفظ پويايي مجموعه خود از يك سو نيازمند افزودن منابع روزآمد و مورد نياز، و از سوي ديگر بايد منابعي كه در روند پرشتاب توليد علم به هر دليلي جايگاه خود را در تأمين نيازهاي استفاده كنندگان از دست داده اند از مجموعه كتابخانه هاي دانشگاه خارج گردند. افزودن منابع بدون پيرايش مجموعه موجود حتي در صورت وجود فضاي كافي، در دراز مدت از كارايي مجموعه مي كاهد. وجين فعاليتي است كه با انجام آن منابع مازاد، فرسوده يا بلااستفاده از مجموعه خارج مي گردند.

تعریف وجین:

 

وجین فرآیندی است که از طریق آن کتابهای زائد یا بی‌استفاده از مجموعه خارج می گردد. عمل حذف یا جابجا کردن نسخه های زائد کتابهایی که بندرت مورد استفاده قرار می گیرند یا بکلی قابل استفاده نیستند.

وجین در علم کتابداری بیشتر با محتوای تصفیه و پالایش مجموعه کتابخانه از مواد بلااستفاده و یا از رده خارج یا موادی که بندرت ازآنها استفاده می شود تعبیر شده است.

طبق اصل پنجم رانگاناتان کتابخانه موجودی است زنده و پویا که این پویایی با عمل وجین تسهیل می گردد.

 اهداف وجین

- از آنجا که مجموعه کتابخانه یک ارگانیسم در حال رشد محسوب می شود لذا با وجین فضای لازم برای کتابهای جدید و رشد مجموعه فراهم شده و کتابخانه پویا، زنده و روزآمد خواهد ماند.

- سهولت و تسریع در بازاریابی و دسترسی به منابع اطلاعاتی  مفید.

- اگر به مجموعه کتابخانه بطور مداوم اضافه شود و هیچ چیز از آن کم نشود. زمانی فرا می رسد که دیگر جایی برای کتب جدید وجود نخواهد داشت. این امر موجب می شود دسترسی به مواد مجموعه چنان برای استفاده کنندگان دشوار شود که نمی توانند آنچه را می خواهند بیابند و بناچار دست از بهره جویی از مجموعه بر می دارند.

 معیارها و ضوابط وجین

- نسخه های قبلی منابعی که ویرایشهای جدید آنها وارد کتابخانه گردیده.

- نسخ تکراری و مازاد بر نیاز

-کتبی که از نظر ترجمه، موضوع ، محتوا ، زمان یا ویرایش قدیمی شده اند و در طی سالهای گذشته مراجعه کننده ای نداشته است می توانند به تشخیص کتابدار مسئول وجین شوند.

- کتب مستعمل و فرسوده ای که صحافی و مرمت آنها بیشتر از قیمت اصل کتاب خواهد شد(در صورت موجود بودن در بازار کتاب).

- محتوای کم ارزش و قدیمی برخی از کتابهای علمی که پس از سالها ارزش آنها تغییر می کند مانند زبانهای برنامه نویسی وکامپیوتر و...

تبصره۱: در کلیه شرایط وجود حداقل یک نسخه از کتابها در کتابخانه ضروری است.

 اعضای کمیته وجین

 

  1. رئیس دانشکده یا مرکز آموزشی درمانی
  2. معاون آموزشی یا پژوهشی
  3. مسئول کتابخانه
  4. کتابدار میز امانت
  5. ۳ نفر از اعضای هیئت علمی(متخصصین موضوعی)

 

مراحل انجام وجین

- کتابخانه باید براساس معیارها و ضوابط ذکر شده در این آئین نامه به انتخاب و جمع آوری منابع وجینی اقدام نماید.

- قبل از شروع فرآیند وجین ابتدا عمل رف خوانی کتابخانه انجام می گردد و تمامی مجموعه از نظر منابع مفقودی، امانت، موجودی توسط کتابداران کنترل و بازبینی می شود.

- لازم است مسئول کتابخانه پس از شناسایی منابع وجینی مدیران محترم گروههای آموزشی را قبل از جلسه در جریان لیست منابع وجینی قرار دهد تا در صورت لزوم نظرات خود را برای اعضا ارسال نمایند.

- لازم است مسئول کتابخانه لیست نهایی منابع وجینی شامل عنوان، مؤلف، سال نشر وشماره ثبت را به پیوست صورتجلسه کمیته وجین بصورت مکتوب به معاونت تحقیقات و فن آوری ارسال نماید.

- کتابخانه، دانشکده یا مرکز آموزشی درمانی موظف است پس از دریافت صورتجلسه منابع وجینی نسبت به حذف شماره ثبت منبع از نرم افزار کتابخانه اقدام نماید.

تبصره ۲: در صورت امکان حذف اطلاعات منبع وجین شده به طور کامل فقط در قسمت جستجوی مدرک انجام شود و در قسمت ورود اطلاعات بدون حذف شماره ثبت هنگام مشاهده مدرک جمله ((این کتاب وجین شده است)) در بالای برگه فهرست ظاهر شود. زیرا از نظر آماری وجود اطلاعات مذکور در نرم افزار مفید خواهد بود.

- اقدام نهایی درخصوص کتابهای وجین شده بعد از تائید نهایی کتابخانه مرکزی و معاونت تحقیقات و فن آوری دانشگاه انجام خواهد شد.

 

آیین نامه وجین کتابخانه ها با فرمت pdf

 

 

ما را در فضای مجازی دنبال کنید

  • google
  • نقشه سایت
  • کانال تلگرام